Checklist bij overlijden

Checklist bij overlijden: wat moet er allemaal geregeld worden?

Voor de nabestaanden is het overlijden van een geliefde, familielid of vriend een ingrijpende gebeurtenis. Zeker als dit plotseling gebeurt kan het heftige emoties teweeg brengen. Er moet tegelijkertijd veel geregeld worden om het leven van de overledene op een waardige en nette manier af te sluiten.

De hoeveelheid aan stappen die gezet moeten worden, kunnen door nabestaanden aanvankelijk als overweldigend beschouwd worden. Deze checklist bij overlijden kan hierin een uitkomst bieden. Dit stappenplan biedt informatie over praktische, administratieve en financiële zaken, waaronder de uitvaartverzekering, de uitvaartverzorger en wat daarvan verwacht mag worden.

Stap 1: Het overlijden laten vaststellen

Het overlijden van een persoon moet allereerst worden vastgesteld door een huisarts of behandelend arts. Deze moet zo snel mogelijk gebeld worden. Is iemand overleden in een ziekenhuis of andere zorginstelling, dan zal de dienstdoende arts het overlijden vaststellen en een verklaring van overlijden afgeven. Die verklaring is nodig om andere instanties op de hoogte te stellen van het overlijden.

Stap 2: Naasten inlichten

Als zij nog niet op de hoogte zijn, is het verstandig uw andere nabije vrienden en familieleden inlichten over het overlijden. Ze kunnen helpen met geven van informatie over de wensen van de overledene. Daarnaast kunnen zij u emotionele en praktische steun bieden. U kunt er echter ook voor kiezen om eerst de naasten te bellen en pas daarna een arts. Het is belangrijk om hierin altijd uw eigen gevoel te volgen.

Stap 3: Nagaan of overledene donor wilde zijn

Als de overledene had aangegeven een orgaandonor te willen zijn of het lichaam aan de wetenschap te willen schenken, dan moeten de nabestaanden dit zo snel mogelijk doorgeven aan het ziekenhuis. Het moment, de oorzaak en de plaats van het overlijden bepaalt uiteindelijk of de organen geschikt zijn voor donatie. Orgaandonatie is enkel mogelijk als de persoon in het ziekenhuis is overleden.

Stap 4: Nagaan of er een uitvaartverzekering is

Als de overledene een uitvaartverzekering heeft afgesloten, dan zullen bepaalde kosten worden gedekt. Het is in dat geval van belang om na te gaan waar deze verzekering is afgesloten. Daarnaast is het cruciaal om een verzekeringsnummer en informatie over de verzekeringspolis van de overledene te vinden. Als er sprake is van overlijden door een ongeluk, dan moet contact worden opgenomen met de betreffende verzekeringsmaatschappij.

Stap 5: Een uitvaartondernemer contacteren

Voordat een uitvaartondernemer wordt gecontacteerd, is het belangrijk goed de polisvoorwaarden door te lezen als de overledene een uitvaartverzekering heeft afgesloten. Uitvaartverzekeraars kunnen namelijk prijsafspraken hebben gemaakt met specifieke uitvaartondernemers in de regio. Als u het besluit maakt om voor een andere ondernemer te kiezen, dan kan dit uiteindelijk resulteren in hogere kosten.

Het kan echter ook het geval zijn dat de overledene geen uitvaartverzekering heeft afgesloten. In dat geval zijn de nabestaanden uiteraard vrij in hun keuze. Vaak wordt er gekozen voor een uitvaartondernemer die in het verleden goed is bevallen.

Een uitvaartondernemer maakt de vervolgstappen overzichtelijker en kan bepaalde taken uit handen nemen. Zo kunnen zij uitvaartpolissen sturen naar de de verzekeringsmaatschappijen.

Stap 6: Overlijden melden bij de gemeente en andere relevante partijen

Op basis van de verklaring van overlijden die is opgesteld door een arts, moet bij de gemeente een overlijdensakte worden aangevraagd. Hiervoor is een trouwboekje of een ander geldig identiteitsbewijs nodig. Het overlijden moet gemeld worden bij de afdeling burgerzaken van de gemeente waar de overledene woonachtig was. Eventueel kan de uitvaartondernemer dit ook regelen. Dit moet in ieder geval binnen 6 dagen na de sterfdag en vóór de uitvaart gebeuren. Ook eventuele werkgevers en uitkeringsinstanties moeten ingelicht worden.

Stap 7: Beslissingen nemen en/of communiceren over de uitvaart

Ten eerste moet besloten worden waar de overledene opgebaard zal worden; thuis of in een uitvaartcentrum. Ook moet een locatie en datum vastgelegd worden, in overleg met de uitvaartondernemer. Voor de verdere invulling van de uitvaart is het verstandig om na te gaan of de overledene een testament heeft opgesteld of een wensenlijst heeft gemaakt voor de uitvaart. Dan is het belangrijk om eerst na te gaan wie de notaris is die een eventueel testament of een wilsbeschikking heeft opgesteld. Zijn de wensen van de overledene ten aanzien van de uitvaart onbekend, dan moeten beslissingen genomen worden over onder andere:

De begrafenis of crematie
De laatste verzorging
De kist
De kleding, make-up en haardracht
De rouwkaart
Een rouwadvertentie
De locatie en tijdstippen voor rouwbezoeken
De horeca voor de uitvaart
De muziek en verdere invulling
De eventuele sprekers
De bloemen en linten
De rouwauto
De volgauto’s en route
De foto’s, video’s of geluidsopnamen bij de uitvaart
De condoleance

Er zijn dus behoorlijk wat beslissingen die gemaakt moeten worden. De uitvaartondernemer biedt hierbij echter uitgebreide ondersteuning. Deze kan ook helpen met de uitvoering ervan.

Na de uitvaart moet er (eventueel) gedacht worden aan:

Het sturen van bedankkaarten
Het laten maken van een grafsteen of het kiezen van een urn

Stap 8: Administratieve afwikkeling voorbereiden

In deze fase is het belangrijk om zoveel mogelijk nuttige documenten te vinden die de administratieve afwikkeling van het overlijden kunnen vergemakkelijken. Hierbij kan onder andere gedacht worden aan:

Bankrekeningnummers
Informatie over lopende verzekeringen
Pensioenoverzichten
Informatie over abonnementen op tijdschriften en kranten
Informatie over lidmaatschappen van clubs en verenigingen
Eventuele gebruikersnamen en wachtwoorden
Informatie omtrent de woning van de overledene

Stap 9: Administratieve afwikkeling

In de laatste fase moeten bankrekeningen op naam van de erfgenamen komen te staan. Het kan nodig zijn om een verklaring van erfrecht aan te vragen bij de notaris. Een eventuele auto moet binnen 5 weken op de naam van een van de nabestaanden gezet worden. Sommige verzekeringen moeten worden stopgezet, net als abonnementen en andere lidmaatschappen. Verzekeringen die moeten doorlopen moeten overgezet worden op een andere naam. Social media accounts en andere online accounts kunnen ook worden opgeheven. De huur van een woning kan worden stopgezet en een koopwoning kan te koop worden aangeboden. Eventueel kunnen de nabestaanden samen de woning leeg- en schoonmaken en bezittingen verdelen of verkopen.

Een naaste verliezen is nooit gemakkelijk. Deze checklist bij overlijden kan het proces dat erop volgt hopelijk wat inzichtelijker maken, zodat er meer tijd overblijft voor een mooi afscheid.